Wiązary są elementami budowlanymi, z którymi praktycznie każdy spotyka się na co dzień — nawet jeśli dana osoba nie zna się na budownictwie i nie ma zbyt wiele wspólnego z tą branżą. Elementy takie znajdują się na dachach różnych budynków, najczęściej domów jednorodzinnych. Konstrukcja ukryta pod poszyciem i dachówkami, odpowiedzialna za podtrzymywanie całego dachu, to właśnie wiązar. Okazuje się, że takie konstrukcje są dostępne w wielu różnych odmianach.
Na początek warto przyswoić kilka podstawowych informacji na temat konstrukcji, jakimi są wiązary dachowe http://www.wiazary-kratowe.pl/galeria/. Są one wykonane z drewna i swoim kształtem przypominają dach. Wiązar to nic innego jak konstrukcja nośna, której zadaniem jest utrzymywanie całego dachu oraz przeniesienie jego obciążeń na ściany i słupy stanowiące główne podpory budynku. Wybierając wiązary, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii:
- wielkość przestrzeni pokrywanej dachem,
- poziom skomplikowania konstrukcji dachowej,
- to, czy dach ma pełnić funkcję przestrzeni użytkowej.
Rodzaje wiązarów dachowych
Elementy podpierające więźbę dachową są wykonane z drewna. Za prawidłowe wykonanie i mocowanie konstrukcji, jakimi są wiązary dachowe, odpowiadają specjaliści z branży ciesielskiej. Materiały tworzące wiązary są zwykle bardzo ciężkie i wymagają wykonywania wielu skomplikowanych prac, dlatego za produkcję wiązarów odpowiadają zespoły wykwalifikowanych fachowców — wykonanie takich konstrukcji w pojedynkę jest praktycznie niemożliwe. Wiązary po zamocowaniu nie mogą stykać się z elementami różnych instalacji ani z przewodami kominowymi. W przypadku dużej rozpiętości podpór wiązary dachowe są dodatkowo wzmacniane przy pomocy belek wykonanych z drewna. Dachy płaskie można również opierać na konstrukcjach wiązarów — w tym przypadku powinny zostać zastosowane wiązary kratowe.
W przypadku dachu spadzistego można wybrać jeden z kilku rodzajów wiązarów:
- Wiązary krokwiowe – charakteryzują się najprostszą konstrukcją spośród wszystkich dostępnych typów. Na taki wiązar składają się dwie belki skośne oparte o belkę poziomą, która może służyć jako strop pomieszczenia znajdującego się niżej. Między krokwiami a belką wiązarową znajdują się belki oczepowe albo murłaty — jest to cecha charakterystyczna wszystkich typów wiązarów.
- Wiązary dachowe jętkowe – konstrukcje te charakteryzują się większą rozpiętością w porównaniu z wersjami krokwiowymi (do 9 metrów). Z tego powodu posiadają dodatkową poprzeczkę poziomą, czyli tak zwaną jętkę. Jeśli z przyczyn konstrukcyjnych lub ze względu na dużą rozpiętość elementów podpierających konieczne jest stosowanie dodatkowych wzmocnień, rolę podpór spełniają dodatkowe belki.
- Wiązary płatwiowo-kleszczowe – konstrukcje tego typu są zwykle wybierane w przypadku dużych rozpiętości sięgających do 16 metrów. Obejmują specjalne podpory dla krokwi, czyli płatwie rozmieszczone wzdłuż więźby dachowej poziomo. Oprócz tego stosowane są stolce znajdujące się między płatwiami poddasza oraz miecze odpowiedzialne za usztywnianie więźby, a także przeciwne do nich kleszcze.
- Wiązary wieszarowe – w tych konstrukcjach stosowane są dodatkowe wieszaki, które dźwigają krokwie przy pomocy płatwi. W przypadku rozpiętości do 8 metrów stosuje się pojedynczy wieszak, natomiast jeśli potrzeba ich więcej, dodatkowe elementy są wspomagane przez krzyżulce.
Po wykonaniu konstrukcji wiązara należy przymocować do niej kryjącą folię stanowiącą podstawę dla łat i kontrłat, na których umieszczane będą płyty bitumiczne, dachówki czy też inne elementy pokryć dachowych.
Z jakich rodzajów drewna tworzy się wiązary?
Drewno, z którego tworzy się wiązary dachowe http://www.wiazary-kratowe.pl/polityka-rodo/ musi być na tyle mocne, aby utrzymać ciężar dachu. Im rozpiętość budynku jest większa, tym większą wytrzymałością i odpornością na obciążenia musi charakteryzować się zastosowane drewno. Niezależnie od wykorzystanego gatunku, jest to drewno suche, którego wilgotność nie przekracza poziomu 18%. Dzięki temu można uniknąć pleśnienia materiału naturalnego, które może być groźne zarówno dla ludzkiego zdrowia, jak i dla trwałości oraz bezpieczeństwa całej konstrukcji. Oprócz tego drewno jest impregnowane materiałami nieszkodliwymi dla ludzi i zwierząt.
Do najczęściej stosowanych gatunków drewna przy produkcji wiązarów należą:
- Świerk – jeden z najlepszych typów drewna spełniających wymagania dotyczące wytrzymałości i trwałości; charakteryzuje się dobrą odpornością na obciążenia mechaniczne,
- Sosna – powszechnie stosowana ze względu na dostępność i korzystny stosunek ceny do jakości,
- Jodła – ceniona za lekkość i dobrą wytrzymałość na ściskanie,
- Drewno klejone warstwowo (BSH) – stosowane przy większych rozpiętościach, zapewnia wyższą stabilność wymiarową i jednorodność parametrów technicznych.
Producenci wiązarów dokładnie sortują drewno i wybierają wyłącznie takie belki, które spełniają wymagania z zakresu jakości, trwałości i bezpieczeństwa konstrukcji.
Najważniejsze zalety wiązarów dachowych
Wiązary są elementami konstrukcyjnymi, które pozwalają na stworzenie przestrzeni o dużej rozpiętości sięgającej nawet 30 metrów bez konieczności stosowania ścian pośrednich. Wnętrze takie można dowolnie aranżować, korzystając ze ścianek działowych, które są łatwe i szybkie w montażu. Atutem wiązarów jest ich wszechstronność — mają wiele zastosowań w budownictwie przemysłowym, publicznym oraz prywatnym.
Do najważniejszych zalet wiązarów dachowych należą:
- możliwość pokrycia dużych rozpiętości (do 30 metrów) bez ścian nośnych pośrednich,
- swoboda aranżacji wnętrza dzięki zastosowaniu lekkich ścianek działowych,
- szeroki zakres zastosowań — budownictwo mieszkaniowe, przemysłowe i użyteczności publicznej,
- niższy koszt w porównaniu z odpowiednikami metalowymi i betonowymi,
- krótki czas montażu dzięki prefabrykacji elementów,
- ekologiczny charakter — drewno jako materiał odnawialny i naturalny.
Warto też dodać, że drewniane wiązary dachowe są o wiele tańszymi i bardziej opłacalnymi elementami w porównaniu z ich odpowiednikami wykonanymi z metalu oraz betonu. To sprawia, że stanowią one jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań konstrukcyjnych w budownictwie jednorodzinnym i nie tylko.
