Czym zajmuje się ortopeda?

Ortopeda to lekarz, który specjalizuje się w diagnozie i leczeniu chorób układu ruchu. Mogą być one zarówno wrodzone, jak i nabyte w czasie życia. Ponadto zajmuje się leczeniem urazów w obrębie narządu ruchu. Ortopeda zajmuje się zatem układem szkieletowym (poza kośćmi czaszki), więzadłowo-stawowym oraz mięśniowym. W obrębie jego zainteresowań znajdują się także związane z nimi naczynia i nerwy. Ortopedia to jedna z wielu specjalności, jakie można wybrać w czasie studiów medycznych. Studenci w czasie zająć poznają między innymi zagadnienia z zakresu: anatomii, fizjologii ruchu, biomechaniki, a także patofizjologii. Początkowo ortopedzi zajmowali się tylko leczeniem dzieci. Wraz z postępem medycyny ich obszar zainteresowania zwiększył się również o pacjentów dorosłych. Wiedzę można rozszerzać także o zagadnienia z traumatologii, co powoduje, że niektórzy ortopedzi  są jednocześnie traumatologami. Te dodatkowe uprawnienia pozwalają również na leczenie operacyjne, np. wykonanie alloplastyki stawu biodrowego.

Kiedy udać się na wizytę u ortopedy?

Symptomem, który zmusza nas do wizyty u ortopedy są długotrwałe lub nawracające bóle czy kontuzje w obrębie układu szkieletowego, mięśniowego czy więzadłowo- stawowego. Najczęściej jednak w gabinecie ortopedy  pojawiają się pacjenci po urazach, w tym: złamaniach kości, zwichnięciach kolan czy skręcenia kostki. Wskazaniem do wizyty jest również ograniczona ruchomość kończyn i stawów, a także utrzymujące się obrzęki. Często niepokojącym objawem są charakterystyczne trzeszczenia, które mają miejsce podczas wstawania czy poruszania się. Wymienione dolegliwości pojawiają się zwykle u osób dorosłych. Rodzice powinni być jednak świadomi, że pierwsza wizyta ich dziecka u ortopedy powinna mieć miejsce w pierwszych tygodniach jego życia. Lekarz ocenia wtedy rozwój stawów, szkieletu i mięśni. W razie nieprawidłowości może podjąć odpowiednie działania. To również wizyta, podczas której rodzice mogą dowiedzieć się, w jaki sposób wspierać prawidłowy rozwój dziecka w zakresie układu szkieletowego.

Jakie choroby diagnozuje i leczy ortopeda?

Wiedząc już, jakie części ciała znajdują się w obszarze zainteresowania ortopedy, warto dowiedzieć się, jakie choroby i dolegliwości leczy. Najpopularniejsze przypadki, z jakimi zgłaszają się pacjenci, to oczywiście różnego rodzaju stłuczenia, zwichnięcia, skręcenia i złamania. Po drugie choroby kręgosłupa (np. dyskopatie, przepuklina dyskowa, stenoza lędźwiowa, rwa kulszowa), wady postawy (np. płaskostopie, skolioza i kifoza, lordoza, stopa i kolana koślawe oraz szpotawe. Ortopeda wykonuje także terapię zmian przeciążeniowych (np. zespół cieśni kanału nadgarstka, kolana biegacza, łokieć tenisisty, ostroga piętowa). W obszarze jego specjalizacji znajdują się także: jałowa martwica kręgosłupa (choroba Scheuermanna), choroby zapalne stawów i kości, przykurcz Dupuytrena, nowotwory kości i wady wrodzone.

Jakie są badania ortopedyczne oraz sposoby leczenia?

Konsultacja ortopedyczna zaczyna się od wywiadu z pacjentem. Lekarz zadaje pytania o ogólny stan zdrowia pacjenta oraz problem, który związany jest z jego specjalizacją. Często pojawia się pytanie związane z przebytymi chorobami i urazami. Wywiad daje lekarzowi ogólny zarys stanu zdrowia pacjenta. Zwykle jednak konieczne są dalsze badania. Lekarz może zatem zlecić wykonanie zdjęć rentgenowskich czy badań krwi. Ważnym elementem badania jest także ocena palpitacyjna i wzrokowa narządów ruchu. Lekarz sprawdza ruchomość i stabilność stawów, a także ich położenie. Dodatkowo może ocenić ułożenie całego szkieletu i kręgosłupa, co umożliwia wykluczenie wady postawy i zwyrodnienia. Czasami ocena wizualna nie jest wystarczająca. W takiej sytuacji konieczna jest poszerzona diagnostyka. Zwykle obejmuje ona: zdjęcie rentgenowskie, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny i badania ultrasonograficzne. W ocenie stanu stawów wykonuje się także badania takie jak: artroskopia i artrografia.
Zgromadzenie całej, niezbędnej dokumentacji medycznej pozwala dopiero postawić diagnozę i podjąć właściwe leczenie. Zakres podejmowanych działań uzależniony jest od indywidualnej sytuacji pacjenta. W niektórych przypadkach wystarczające jest unieruchomienie kończyny, innym razem niezbędna jest operacja. Aby zmniejszyć ból lub zniwelować stany zapalne i obrzęki wokół urazów, zleca się leczenie farmakologiczne. Popularną metodą leczenia jest rehabilitacja oraz fizjoterapia. W jej skład wchodzą zarówno masaże, jak i ćwiczenia.

Gdzie pracuje ortopeda?

Ortopeda może prowadzić zarówno prywatną praktykę lekarską, jak i pracować w państwowej służbie zdrowia. W związku z tym pracuje w szpitalach na oddziałach ortopedycznych, ale także w przychodniach. Zwykle ortopeda pracuje także w ośrodkach rehabilitacyjnych, gdzie wykonuje konsultację z pacjentami i pozwala określić zakres niezbędnych ćwiczeń. Ortopeda może też pracować na uczelniach medycznych, gdzie prowadzi zajęcia dydaktyczne ze studentami, realizując się w karierze naukowej.

Dodaj do zakładek Link.